MUSSELKANAAL – Koen Venekamp (30) uit Musselkanaal werd van jongs af aan gepest en dat heeft tot op de dag van vandaag sporen achtergelaten. Maar hij is niet bij de pakken neer gaan zitten. Hij is niet alleen de strijd met de kilo’s aangegaan, maar ook met pestkoppen. Venekamp vertelt op scholen over zijn pestverleden en helpt anderen die ook in zo’n situatie zitten. ‘Behandel iemand zoals je zelf behandeld wil worden’, is zijn boodschap.
Al vroeg werd Venekamp met pestgedrag geconfronteerd. Of het nou om zijn omvang ging, zijn beperkte spraak of het feit dat hij een bril draagt: de pestkoppen hadden altijd wel een reden om hem als doelwit te kiezen. ‘Ik werd uitgescholden, geschopt en geslagen’, vertelt Venekamp. ‘Je wordt er onzeker door, je krijgt een negatief zelfbeeld en ik at het weg. Dat heeft me veel pijn gedaan. Ik was ook geen prater, dus thuis wisten ze wel dat er iets aan de hand was, maar niet precies wat.’
Het pesten kwam, zoals in veel gevallen, op allerlei manieren en momenten. ‘Wat op mij de meeste indruk heeft gemaakt, was een meisje dat de ene dag aardig tegen me deed en de andere dag pestte ze me weer. Daar werd je echt gek van, zeker als kind, als je niet helemaal begrijpt wat iemand nou van je wil of van je vindt. Je bent op die leeftijd ook goedgelovig, maar daar wordt dan weer gebruik van gemaakt.’
Toen Venekamp op latere leeftijd mondiger werd, ging hij vaker met zijn ouders praten en vertelde hij over het pestgedrag op school. ‘Zij hebben toen wel ingegrepen en zijn met de schooldirecteur gaan praten. Uiteindelijk ben ik zelfs van school gewisseld. Dat hielp een beetje, maar toch bleven er pesters.’
Onderschat door de gymdocent
Niet alleen had Venekamp last van haatreacties op zijn omvang, ook zorgde het ervoor dat hij onderschat werd. En niet alleen door zijn schoolgenoten. ‘Toen ik in de tweede klas van de middelbare school zat, wilde ik meedoen aan het schoolvoetbal. Toen zei een gymlerares: ‘Koen, je hebt geen conditie, dus waarom zou je meedoen?’ Dat is niet bepaald een goede stimulans voor je zelfvertrouwen. Maar ik heb toen wel meegedaan met het voetbal, ik liet me niet kisten.’
Mentale klachten
Toen Venekamp uiteindelijk naar het mbo ging, werd het pestgedrag minder. Het feit dat hij uiteindelijk een van de oudsten in de klas was, hielp voor de verhoudingen met zijn klasgenoten. Toch had het pestverleden zijn sporen nagelaten. Ook de eeuwige strijd tegen het overgewicht zorgde voor problemen. Venekamp kreeg te maken met mentale klachten en had zelfs gedachten over zelfdoding. ‘Dat kwam deels door het pestverleden, maar ik voelde me als tiener ook gewoon eenzaam. Daar heb ik wel therapie voor gehad.’
Langzamerhand krabbelde de jonge Knoalster op. Hij ging leisure en hospitality studeren, wat hij een duur woord voor recreatie noemt. ‘Daar leer je mensen entertainen’, legt hij uit. ‘Is ook wel grappig: je krijgt zelfs les in knutselen. Ben je 19 jaar en krijg je knutselles op het mbo’, lacht Venekamp. Ook werd hij actief als dj, waarbij hij onder andere op het podium van discotheek FOX stond en zelfs de openingsact was op het hoofdpodium van Secret Forest Festival.
106 kilo afvallen
Kortgeleden besloot hij opnieuw de strijd tegen de kilo’s aan te gaan. Maar ditmaal doet hij dat niet stilletjes. Venekamp deelt zijn verhaal op sociale media en dat bleef niet onopgemerkt. ‘Op een dag dacht ik: ik doe het gewoon’, vertelt hij in de sportschool waar hij tegenwoordig veel te vinden is. ‘Ik heb hier een filmpje gemaakt over mijn doel om 106 kilo af te vallen.
De video werd tienduizenden keren bekeken en ik kreeg honderden positieve reacties.’ Ook mensen uit het verleden zagen Venekamp’s video en stuurden hem een bericht. ‘Er was een jongen die met mij op het mbo heeft gezeten en zijn excuses aanbood voor de manier waarop hij met me omging. Dat heeft me echt heel goed gedaan.’
Maar het delen van zijn verhaal doet hij niet alleen voor zichzelf. ‘Ik wil mensen laten zien dat het perfecte plaatje op sociale media meestal niet de realiteit is. Je hebt veel ‘before and afters’, bijvoorbeeld van iemand die kilo’s is afgevallen. Maar je ziet bijna nooit de reis daarnaartoe. De struggles, mentale dipjes, de oefeningen: het totaalplaatje. En dat wil ik aan mensen meegeven.’
Gebeld door iemand die wilde springen
Ook streamt Venekamp op Twitch en is hij actief bij ‘YoungMindsOnline’, een jongerenwerkplatform dat online jeugd wil verbinden en jongeren met problemen een luisterend oor wil bieden. Ook Venekamp ondersteunt in zijn rol bij het platform verschillende jongeren, waaronder Jonathan*.
‘Ik kende hem al een tijd en wist dat het niet goed met hem ging’, vertelt Venekamp. ‘Op een dag vroeg hij me te bellen. Dat deed ik, Jonathan nam op en zei: ik sta op de springplank. Hij wilde suïcide plegen.’ Venekamp is geen volleerd hulpverlener, dus moest hij bij zichzelf goed nadenken wat in zo’n situatie te doen. ‘Ik heb hem gezegd zichzelf in veiligheid te brengen, te gaan zitten en goed adem te gaan halen. Toen kwam alles er bij hem uit.’ Met de goedkeuring van Jonathan zocht Venekamp via YoungMindsOnline hulp. ‘Nu heeft hij lokaal hulpverlening en loopt hij bij de verslavingszorg.’
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 113 of 0800-0113. Slachtoffers en nabestaanden die ondersteuning nodig hebben na een ingrijpende gebeurtenis kunnen terecht bij Slachtofferhulp Nederland.
‘Je staat niet alleen’
Met zijn eigen ervaringen als basis, hoopt Venekamp meer lotgenoten te helpen. ‘Je staat niet alleen’, is zijn boodschap aan iedereen die gepest wordt. ‘Als je gepest wordt, ga naar iemand die je vertrouwt. Dat kan een leraar zijn, een vriend, je ouders of op latere leeftijd een werkgever. Maar praat er vooral over.’ En ook aan de pesters zelf heeft hij iets te zeggen. ‘Kijk goed naar jezelf. Behandel iemand zoals je zelf behandeld wil worden.’
Langs scholen
In het kader van de ‘Week tegen Pesten’ is Venekamp de afgelopen tijd bij zeven verschillende scholen in de regio geweest om zijn verhaal te delen en zijn boodschap over te brengen. ‘Welstad vroeg mij of ik dit wilde doen en ik heb geen moment getwijfeld.’ Op alle scholen werd de dj uit Musselkanaal verrast door de reacties. ‘Iedereen was zo nieuwsgierig. Ik vertel ze vooral over de impact van pesten. Kijk, ik ben niet zomaar dik geworden, dat heeft echt te maken met mijn verleden. Mijn vluchtgedrag bestaat uit eten. Dat vertel ik die kinderen ook en je ziet dat ze het begrijpen.’
Venekamp hoopt dat op deze manier minder kinderen, of op latere leeftijd volwassenen, gepest worden. ‘Iedereen kan een steentje bijdragen. Want naast pesters zijn er ook een hoop meelopers. De kinderen en volwassenen die erbij staan en in plaats van er iets van te zeggen meelachen. Daar voelt de pester zich alleen maar door gestimuleerd. Terwijl het beter is om met elkaar te zeggen dat het niet kan.’
*Jonathan is een gefingeerde naam. Vanwege de privacy van de jongere is zijn echte naam niet gebruikt.
