ZUIDWENDING – De provincie Groningen adviseert positief over waterstofopslag in een lege zoutcaverne in Zuidwending, de eerste grootschalige ondergrondse waterstofopslag van Nederland. Niet iedereen in de omgeving is er gerust op.
Het gaat om caverne A5, onderdeel van het opslagplan van EnergyStock, dochterbedrijf van Gasunie. Nobian won er sinds 2010 zout uit.
Zowel TNO-Adviesgroep Economische Zaken als het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) adviseren positief, met voorschriften van SodM om de veiligheid op lange termijn te waarborgen. ‘De strekking van ons advies is dat we positief tegenover de waterstofopslag in caverne A5 staan, zolang dit veilig en verantwoord gebeurt’, laat de provincie weten.
Dezelfde cavernes als bij de zoutwinning
Na A5 volgt naar verwachting een aparte aanvraag voor de cavernes A9, A10 en A11. Daarmee zouden er in totaal vier tot vijf opslagcavernes voor waterstof op Zuidwending moeten komen.
Het gaat om dezelfde cavernes waar Nobian op dit moment nog zout wint, en waar het bedrijf dit jaar evaluatieboringen deed naar een mogelijke vervolgfase van die winning. ‘Het gaat inderdaad om dezelfde cavernes’, bevestigt EnergyStock op vragen van RTV1. ‘Nobian en EnergyStock ontwikkelen deze cavernes in onderlinge samenwerking. De zoutwinning vormt daarbij de basis voor het creëren van cavernes, die na afloop geschikt kunnen worden gemaakt voor waterstofopslag.’
Nobian bevestigt dat beeld: na afronding van de eigen zoutwinning worden de cavernes overgedragen aan EnergyStock voor mogelijke waterstofopslag.
Gebiedsvisie in de maak
De provincie wijst ook op de bredere context. Het vertrouwen van inwoners in mijnbouwactiviteiten is volgens de provincie afgenomen als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld. Daarom wordt er, samen met de gemeenten Veendam en Pekela, het ministerie en bewonersgroepen, gewerkt aan een gebiedsvisie voor Zuidwending.
Gedeputeerde Nadja Siersema erkent dat het wantrouwen bij inwoners groot is. ‘Dat horen we in het provinciehuis elke keer zeggen: we willen geen gaswinning 2.0.’ Volgens haar betekent een positief advies voor de ene put niet automatisch dat de volgende ook wordt goedgekeurd. ‘Je kunt echt wel kijken naar elke put: is het dan veilig en verantwoord? En anders geven we er geen positief advies over.’
Ook op het punt van compensatie zegt Siersema stappen te zetten. Het Rijk heeft volgens haar toegezegd in gesprek te blijven over de gebiedsprocessen rond Zuidwending. ‘Het moet niet alleen maar blijven bij: er wordt alleen maar gewonnen. Niet alleen maar trekken, maar ook geven.’
Gemeente: eigen advies en brede klankbordgroep
Ook de gemeente Veendam laat weten zelf nog met een advies te komen over de waterstofopslag in caverne A5, naast dat van de provincie. ‘De gemeente Veendam heeft op verschillende niveaus en over uiteenlopende onderwerpen regelmatig contact met de provincie Groningen, en dus ook over dit onderwerp’, laat de gemeente weten.
Volgens de gemeente is er al langer aandacht voor de opeenstapeling van projecten rond Zuidwending. Daarom is aangedrongen op een gebiedsproces, ‘waarin samen met inwoners, bedrijven en overheden wordt gekeken naar de grenzen en toekomst van het gebied’. Dat proces is inmiddels gestart, met een brede klankbordgroep waarin onder meer het Comité Waterstof, het dorpenbeheerteam, ondernemers, grondeigenaren en agrariërs zitten.
‘Voor de gemeente staat voorop dat ontwikkelingen in de ondergrond op een verantwoorde en veilige manier voor de inwoners en de omgeving plaatsvinden’, aldus de gemeente. Ook in het verdere vergunningtraject blijft zij naar eigen zeggen ‘haar adviesrol richting de rijksoverheid zorgvuldig invullen’.
‘We weten niet waar het stopt’
Omwonende Lex Diederiks is kritisch. Hij wijst erop dat de gemeenten Veendam en Pekela eerder hebben aangedrongen op zicht op het totale pakket aan plannen, voordat zij ergens mee instemmen. ‘Onze bezwaren zijn steeds geweest: wij weten niet zeker of het veilig kan, maar ten tweede weten we niet waar het stopt. Gaat het om deze cavernes, of komen er straks nog veel meer?’
Ook over de gebiedsvisie is hij kritisch. Een schaderegeling voor waardevermindering van woningen, die volgens hem in een recente klankbordgroep ter sprake kwam, lijkt niet te worden meegenomen, volgens hem. ‘Dat is schandalig”, zegt hij. ‘Ik had niet de illusie dat het tegengehouden zou worden, maar wel de hoop dat de gemeente iets meer de kant van de inwoners had gekozen.’
Het definitieve besluit over het opslagplan ligt nu bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
