VEENDAM – Het Veenkoloniaal Museum opende zaterdag de tentoonstelling ‘De Letse Ploeg’, met werk van vier Letse kunstenaars uit Tukums. Voor directeur Hendrik Hachmer is het een bijzonder moment: het is zijn laatste expositie voordat hij het museum verlaat.
De samenwerking ontstond min of meer bij toeval. ‘We zijn al jaren als Veenkoloniaal Museum met reisjes bezig, en we kwamen in Tukums terecht. Daar ontdekten we een museum met een hele mooie collectie’, vertelt Hachmer. Het Tukums Museum in Letland bleek in vrijwel dezelfde periode te zijn opgericht als het Veenkoloniaal Museum, in 1935 door kunstenaar Leonīds Āriņš.
Ook in Veendam stond een kunstenaar aan de wieg van het museum: Geert Hendrik Streurman. Hij was van 1918 tot 1922 lid van de Groninger kunstenaarsvereniging De Ploeg en was daar zelfs enige tijd voorzitter van, tot hij naar Veendam verhuisde om er als docent Duits te gaan werken. ‘Het was eigenlijk heel bijzonder dat beide kunstenaars een museum hebben opgericht. Die musea bestaan nog steeds, en zo zijn we op het idee gekomen om dat ook eens te laten zien’, aldus Hachmer. Het Veenkoloniaal Museum bracht op zijn beurt een tentoonstelling over industrie en zeevaart naar Durbe Manor, een historisch landhuis bij Tukums.
(Tekst gaat verder onder video)
Drie tot vier jaar voorbereiding
Aan de tentoonstelling ging een lang traject vooraf. ‘Hier zitten al drie, vier jaar voorbereidingen in. Het had eigenlijk al veel eerder moeten komen, maar toen kwam de coronaperiode ertussen’, zegt Hachmer. Samen met het Tukums Museum werd een selectie gemaakt van de kunstwerken die naar Veendam zouden komen, inclusief de nodige verzekeringen en logistiek. ‘Ook zonder corona ben je daar al drie jaar mee bezig.’
Die verzekeringen bleken achteraf minder ingewikkeld dan gevreesd. ‘Het valt voor ons heel erg mee. De premies zijn hier ook niet zo hoog. Ik vind ze in Nederland eigenlijk verbazingwekkend laag. We hebben het geluk dat we een goede verzekeringsmaatschappij hebben, die ons veel werk uit handen neemt.’
(Tekst gaat verder onder foto)
Bijna honderd gasten bij opening
Bij de opening waren zaterdag ongeveer honderd genodigden, onder wie de Letse ambassadeur en de Veendammer wethouder van cultuur. ‘We hopen dat er ook veel publiek op de tentoonstelling afkomt. Het is een wintertentoonstelling, en dat is voor ons altijd bijzonder.’
Voor Hachmer is het meteen een afscheid. Het is zijn laatste tentoonstelling bij het Veenkoloniaal Museum, al sluit hij een toekomst elders niet uit. Emotioneel wordt de opening naar eigen zeggen niet. ‘Nee, daar ben ik te veel Fries voor.’
‘Honderd jaar oude banden’
Ook directeur Agrita Ozola van het Tukums Museum is naar Veendam gekomen voor de opening. Zij vertelt dat de tentoonstelling het verhaal wil vertellen van Āriņš, die zeventien jaar aan zijn museumcollectie bouwde en daarnaast zelf schilderde, geïnspireerd door het Franse modernisme. Ook werk van zijn tijdgenoten Ansis Artums, Kārlis Neilis en Alberts Pauliņš is te zien.
(Tekst gaat verder onder kaart)
Voor het Tukums Museum is het de eerste keer dat deze collectie buiten Letland wordt getoond. ‘Ik denk dat het heel belangrijk is om mensen te laten zien dat wij een rijk kunsterfgoed hebben’, zegt Ozola. ‘Tegelijk is het belangrijk om verbindingen tussen gemeenschappen te maken. Mensen uit Veendam zijn al honderden jaren geleden naar de Baltische staten vertrokken. Het is belangrijk om die banden te onderhouden en verder te ontwikkelen.’
Ze noemt de opening op voorhand al een feest. ‘Een feest van Letse kunst, en een feest van twee musea met een opvallend vergelijkbare geschiedenis.’
De tentoonstelling ‘De Letse Ploeg’ is vanaf dit weekend te zien in het Veenkoloniaal Museum in Veendam.
