REGIO – Komende nacht (zaterdag op zonag) is het weer zover: de wintertijd gaat in. Dat betekent dat de klok een uurtje terug gaat. Wanneer je digitale wekker 02:59 toont, gaat deze een minuut later terug naar 02:00 uur. Een uurtje extra slaap dus, maar de wintertijd heeft niet alleen voordelen.
Zo blijkt uit onderzoek van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) dat de wintertijd gepaard gaat met een hoger risico op ongelukken, schrijft RTV Noord. Zo speelt het verstoorde slaapritme bijvoorbeeld een rol.
Weersomstandigheden
Maar of het helemaal aan de wintertijd ligt dat er meer ongelukken gebeuren? ‘Het is maar de vraag of dat alleen door de overgang naar de wintertijd komt. De wintertijd valt ook samen met een weersverandering.’
Dick de Waard, verkeerspsycholoog bij de Rijksuniversiteit Groningen, plaatst in gesprek met de regionale omroep een kanttekening bij deze cijfers: ‘Het is maar de vraag of dat alleen door de overgang naar de wintertijd komt. De wintertijd valt ook samen met een weersverandering.’
De herfst zorgt voor verslechterde omstandigheden op de weg met hagel, wind en regen. ‘Daardoor houden mensen meer afstand van elkaar en is er minder ruimte op de weg.’ Het resultaat? ‘Files’, aldus De Waard.
Van Eerste Wereldoorlog tot oliecrisis
In Nederland werd de tijdsverandering voor het eerst ingesteld ten tijde van de Eerste Wereldoorlog. Daarna werd die ook weer afgeschaft, maar keerde in 1977 terug en is sindsdien niet meer weggegaan. Het idee erachter? In 1977 speelde de oliecrisis een grote rol: het uurtje langer licht ’s avonds zou ons een hoop energie besparen.
In 1981 spraken meerdere Europese landen af om de regels rondom zomer- en wintertijd gelijk te trekken, om zo handel en reizen makkelijker te maken.
Afschaffen?
Toch zeggen meerdere experts dat het energieverschil ’te verwaarlozen’ is en neemt de roep tot afschaffing van de zomer/wintertijd toe. Bijvoorbeeld slaapwetenschapper Marijke Gordijn, in een interview met EenVandaag. Zij benadrukt juist de negatieve effecten op ons als mens. ‘We hebben een biologische klok in onze hersenen, die ons precies voorbereidt op wat we op een dag moeten gaan doen. Allerlei processen, van je hartslag, allerlei hormonen, je bloeddruk, die bereidt die klok al voor.’
Door het verzetten van de klok, gaan we tegen onze interne klok in, vertelde ze in 2024.
Zomer- of wintertijd?
Maar of het dan altijd zomertijd of altijd wintertijd moet worden? Door die discussie wordt het fenomeen voorlopig ook nog niet afgeschaft. Want hoewel de Europese Commissie in 2019 instemde om ermee te stoppen, worden de lidstaten het maar niet eens of het nou permanent zomer- of wintertijd moet zijn. Deze maand heeft de Commissie een onderzoek aangekondigd naar welke optie het beste is. Tot die tijd zullen we de klok moeten blijven verzetten en kunnen we een uurtje langer, of juist korter slapen.
