REGIO – Hoewel er zorgen zijn over de realisatie van de Nedersaksenlijn, heeft spoorbeheerer ProRail het zogeheten ‘Zeef 0’-onderzoek gepresenteerd. Daarin zijn de aangedragen ideeën, wensen en oplossingsrichtingen voor de lijn voor het eerst op haalbaarheid beoordeeld. Een aantal voorstellen valt af, waaronder het idee om rekening te houden met een hyperloop bij Veendam.
Overheden zoals gemeenten en provincies, maar ook andere betrokkenen, mochten de afgelopen tijd wensen en ideeën aandragen voor de Nedersaksenlijn. Bijvoorbeeld over waar stations moeten komen en met welke lokale omstandigheden rekening moet worden gehouden.
Onrust rondom NSL
De Nedersaksenlijn staat ondertussen wel onder druk. Het kabinet is een kleine 80 miljard euro nodig voor onderhoud aan wegen en bruggen en houdt hierdoor alle lopende projecten tegen het licht, waaronder de NSL. De eerder gemaakte afspraken over 1,9 miljard euro budget zijn volgens minister Vincent Karremans (VVD) ‘niet meer heilig’. Half oktober wordt de zogeheten planningslijst van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat verwacht. Daarin moet komen te staan of de Nedersaksenlijn genoeg prioriteit heeft om door te kunnen gaan. Spoorbeheerder en regionale overheden gaan ondertussen door met de zogeheten ‘MIRT-verkenning’
Geen hyperloop
De gemeente Veendam bracht het idee in om de Hyperloop, een futuristisch transportsysteem dat momenteel in Veendam wordt getest, over de Nedersaksenlijn te laten gaan. ‘Het traject tussen Veendam en Stadskanaal zal bijvoorbeeld maar vijf minuten gaan duren’, sprak wethouder Henk Jan Schmaal in 2024. ‘Een duurzamere en snellere optie dan als je met de auto die kant op gaat.’
Dit idee werd later ook doorgegeven aan de onderzoekers van de Nedersaksenlijn. Schmaal: ‘Met het huidige conventionele spoor wil dat niet en moet het spoor vernieuwd gaan worden, maar we kunnen ook een hyperloopsysteem aanleggen. Zo kunnen we kijken of het werkt en dat dan verder uitrollen.’
Het Veendammer initiatief kon vanaf het begin al op weinig steun rekenen. Ook in de ‘Zeef 0’ valt het idee af. ‘Niet haalbaar binnen de termijn tot 2040’, aldus ProRail. Volgens de onderzoekers kost het te veel tijd om binnen de looptijd van het project een Hyperloop-tracé te realiseren.
Welke routes?
Dan de tracés, oftewel de routes die de trein kan afleggen. Er is nog geen definitieve keuze gemaakt voor de verschillende routes in de regio. Wel is duidelijk welke varianten in de volgende onderzoeksfase verder worden bekeken. Zo gaat de variant tussen Stadskanaal en Veendam door naar de volgende studie. Binnen die optie worden meerdere tracés onderzocht, waaronder via de STAR-route.
Ook de optie om de trein langs het noorden van Stadskanaal via de N366, bij de Rode Loper, te laten rijden wordt verder uitgeplozen. Daarnaast is er een alternatief langs de Kielsterachterweg richting Hoogezand. Die laatste is opvallend, want dat betekent dat de Nedersaksenlijn aan Veendam voorbij gaat.
Geen dubbelspoor of verdieping
Wat de route ook wordt, volledig dubbelspoor over de hele Nedersaksenlijn lijkt er niet te komen. Een ambitieuze variant met hoge snelheden en volledig dubbelspoor is in Zeef 0 afgevallen omdat die te duur is.
Hetzelfde geldt voor een zogenoemde ‘verdiepte aanleg’ van delen van het tracé. Onder meer tussen Bareveld en Stadskanaal is zo’n variant onderzocht. Hierbij zou de trein onder het grondniveau worden aangelegd, onder meer om de ruimtelijke impact te beperken. Ook deze variant valt af vanwege de hoge kosten.
‘Eerste contouren zichtbaar’
Met de Zeef 0 worden stap voor stap de eerste contouren van het project Nedersaksenlijn zichtbaar, zegt ook Stichting Nedersaksenlijn op LinkedIn.
De overgebleven varianten worden verder onderzocht in de lopende ‘MIRT-verkenning’. Als Den Haag geen roet in het eten gooit moeten de eerste concrete plannen in de zomer van 2027 ter inzage liggen. Het uiteindelijke voorkeursalternatief voor de Nedersaksenlijn wordt in dat geval eind 2028.
